Rejestr PESEL to centralny, elektroniczny zbiór danych osobowych prowadzony w systemie teleinformatycznym na potrzeby ewidencji ludności w Polsce. Zawiera informacje o obywatelach polskich i cudzoziemcach, którym nadano numer PESEL. Numer PESEL jest tylko 11-cyfrowym identyfikatorem, natomiast rejestr PESEL to baza danych, w której przechowuje się ten numer oraz przypisane do niego informacje.
Czym jest rejestr PESEL?
Nazwa PESEL oznacza Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności. Rejestr jest podstawowym państwowym źródłem danych osobowo-adresowych wykorzystywanym przy potwierdzaniu tożsamości oraz prowadzeniu spraw administracyjnych. Jego funkcjonowanie reguluje Ustawa o ewidencji ludności.
W rejestrze zapisuje się podstawowe dane identyfikujące osobę, a także informacje o jej statusie administracyjno-prawnym, stanie cywilnym, zameldowaniu i wybranych dokumentach tożsamości. Nie należy utożsamiać rejestru z numerem PESEL. Numer PESEL identyfikuje osobę, a rejestr przechowuje szerszy zestaw danych związanych z tą osobą.
Jakie dane zawiera rejestr PESEL?
Zakres informacji zależy od statusu osoby. Dane można podzielić na kilka podstawowych kategorii:
| Kategoria | Zakres danych |
|---|---|
| Dane tożsamościowe | Numer PESEL, imię lub imiona, nazwisko, nazwisko rodowe, imiona i nazwiska rodowe rodziców, data i miejsce urodzenia, kraj urodzenia, płeć oraz obywatelstwo albo status bezpaństwowca. |
| Stan cywilny | Stan cywilny, dane małżonka, informacje o zawarciu, rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa, a także dane dotyczące zgonu małżonka. |
| Dane adresowe i migracyjne | Adres i daty zameldowania na pobyt stały lub czasowy, wymeldowanie, kraj zamieszkania, poprzedni kraj zamieszkania oraz informacje o wyjeździe za granicę trwającym dłużej niż sześć miesięcy i o powrocie. |
| Dokumenty tożsamości | Seria, numer i data ważności ostatniego dowodu osobistego oraz paszportu, a w przypadku cudzoziemca także dane dokumentu podróży lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość i obywatelstwo. |
Rejestr może zawierać także oznaczenia aktów stanu cywilnego oraz informacje o urzędach i sądach, które sporządziły dokument albo wydały rozstrzygnięcie. W przypadku cudzoziemców uwzględnia się również dane dotyczące statusu pobytowego i deklarowanego terminu pobytu.
Kto jest ujęty w rejestrze PESEL?
Rejestr obejmuje przede wszystkim osoby, którym nadano numer PESEL. Są to:
- Obywatele polscy zamieszkujący w Polsce, w tym osoby ujęte w ewidencji ludności oraz dzieci, dla których numer PESEL nadano przy sporządzaniu aktu urodzenia.
- Obywatele polscy mieszkający za granicą, jeżeli ubiegają się o polski dokument tożsamości, na przykład dowód osobisty lub paszport.
- Cudzoziemcy zamieszkujący w Polsce, którzy mają określony tytuł pobytowy lub status przewidziany w przepisach.
- Inne osoby, które na podstawie odrębnych przepisów są zobowiązane do posiadania numeru PESEL.
W przypadku cudzoziemców może chodzić między innymi o osoby posiadające prawo stałego pobytu, zezwolenie na pobyt stały, status uchodźcy, ochronę uzupełniającą, azyl, ochronę czasową albo zgodę na pobyt tolerowany. Zakres wpisu zależy od podstawy pobytu i dokumentów potwierdzających tożsamość.
Jak działa i kto aktualizuje rejestr PESEL?
Dane są przekazywane do rejestru przez organy właściwe dla konkretnych zdarzeń. Urzędy stanu cywilnego wprowadzają informacje związane między innymi z urodzeniem, małżeństwem, rozwodem i zgonem. Organy gmin aktualizują dane dotyczące zameldowania, a właściwe organy przekazują informacje o dowodach osobistych, paszportach, obywatelstwie i dokumentach cudzoziemców.
Rejestr jest zasilany elektronicznie, w założeniu bezpośrednio po powstaniu obowiązku rejestracji danych. Dzięki powiązaniu z innymi państwowymi systemami, między innymi rejestrami stanu cywilnego, dowodów osobistych i dokumentów paszportowych, służy jako podstawa weryfikacji tożsamości oraz realizacji wielu spraw publicznych.
