Zamek w Malborku to jedno z najbardziej widowiskowych miejsc w Polsce, które co roku przyciąga tysiące turystów z całego świata. Ta potężna twierdza, będąca niegdyś siedzibą Zakonu Krzyżackiego, skrywa w sobie wiele tajemnic i ciekawostek, które warto poznać. W artykule przedstawiamy dziesięć z nich, które szczególnie zasługują na uwagę.
Jakie są początki zamku w Malborku?
Budowa zamku w Malborku rozpoczęła się w 1280 roku, a jego pierwotnym celem było zapewnienie siedziby komtura Zakonu Krzyżackiego. Z czasem, w 1309 roku, zamek stał się stolicą Państwa Zakonnego po przeniesieniu siedziby wielkiego mistrza z Wenecji. Był to początek jego największego rozwoju, który trwał aż do 1457 roku, kiedy to twierdza przeszła w ręce królów Polski.
Dlaczego zamek w Malborku jest największy na świecie?
Zamek w Malborku uważany jest za największy na świecie średniowieczny zamek z cegły. Jego całkowita powierzchnia przekracza 21 hektarów, a kompleks składa się z trzech głównych części: Zamku Wysokiego, Średniego i Niskiego. Dzięki swej wielkości i imponującej architekturze zamek stał się symbolem potęgi Zakonu Krzyżackiego i jednym z najważniejszych obiektów architektury gotyckiej w Europie.
Jakie tajemnice kryje Zamek Wysoki?
Zamek Wysoki, będący najstarszą częścią kompleksu, pełnił funkcję siedziby zakonu. Znajduje się tu Kościół Najświętszej Marii Panny, który został powiększony w XIV wieku. Ciekawostką jest, że na wschodniej fasadzie kościoła umieszczono ogromną 8-metrową figurę Matki Boskiej z Dzieciątkiem, wykonaną ze sztucznego kamienia i pokrytą wenecką mozaiką. Niestety, figura została zniszczona podczas II wojny światowej.
Gdanisko – nietypowa toaleta
Warto również wspomnieć o Gdanisku, które pełniło funkcję toalety. Umieszczone nad fosą, umożliwiało bezpośrednie odprowadzanie nieczystości do rzeki Nogat. Było to bardzo zaawansowane rozwiązanie sanitarno-techniczne jak na średniowieczne standardy.
Dlaczego zamek był niezdobytą twierdzą?
Zamek w Malborku przez długi czas uważany był za niezdobytą twierdzę. Potężne mury, rozbudowane systemy obronne i strategiczne położenie nad rzeką Nogat sprawiały, że obrońcy mogli skutecznie odpierać ataki wroga. Przełom nastąpił dopiero podczas potopu szwedzkiego, kiedy to zamek został zdobyty przez wojska Gustawa Ottona Stenbocka.
Przejęcie zamku przez Polskę
W czasie wojny trzynastoletniej zamek został wykupiony przez króla Kazimierza Jagiellończyka za 665 kilogramów złota. Od tego momentu, zamek stał się własnością Polski na ponad 300 lat, a w Malborku rezydowali polscy królowie.
Jakie skarby kulinarne krył zamek?
Krzyżacy znani byli z zamiłowania do luksusów, w tym do wykwintnych potraw i napojów. Na zamkowych stołach pojawiały się produkty, których próżno było szukać gdzie indziej w Europie, takie jak rodzynki, cytryny, czy egzotyczne przyprawy. Zakonne piwnice były zaopatrzone w najlepsze wina i piwa z południowej Europy.
Jakie są legendy związane z zamkiem?
Zamek w Malborku otoczony jest wieloma legendami. Jedna z nich opowiada o murze w kaplicy św. Anny, przez który przechodziły duchy zmarłych wielkich mistrzów Zakonu. Inną ciekawostką jest fakt, że zamek posłużył jako sceneria do filmu „Krzyżacy” w reżyserii Aleksandra Forda.
Zamek w Malborku nie tylko zachwyca swoją architekturą, ale również kryje w sobie wiele niesamowitych historii i tajemnic, które wciąż fascynują turystów i historyków.
Jak zamek przetrwał II wojnę światową?
Podczas II wojny światowej zamek został poważnie zniszczony – około 60% zabudowań uległo zniszczeniu. Po wojnie podjęto decyzję o jego odbudowie, co trwało wiele lat. Dzięki staraniom konserwatorów i architektów udało się przywrócić zamkowi dawną świetność. W 1997 roku zamek został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, co podkreśla jego międzynarodowe znaczenie.
Jakie są najważniejsze wystawy w zamku?
Zwiedzanie zamku w Malborku to nie tylko podróż w czasie, ale także możliwość zobaczenia unikatowych wystaw. Wśród nich znajduje się imponująca kolekcja bursztynu, ceramiki oraz militariów. Warto odwiedzić także Wielki Refektarz, gdzie prezentowane są wystawy dotyczące historii zakonu krzyżackiego oraz życie codziennego jego mieszkańców.
- Kolekcja bursztynu – ponad 700 eksponatów, w tym naturalne formy bursztynu oraz dzieła sztuki.
- Kolekcja militariów – ponad 600 eksponatów, w tym broń z różnych epok.
- Kolekcja ceramiki – ponad 500 sztuk, w tym fajanse i porcelana z różnych warsztatów europejskich.
Jak zorganizować zwiedzanie zamku?
Zwiedzanie zamku w Malborku można zorganizować na różne sposoby. Warto skorzystać z Trasy Historycznej, która oferuje dogłębne zwiedzanie całego kompleksu z audioprzewodnikiem. Dla osób z ograniczonym czasem dostępna jest Trasa Spacerowa, która zajmuje około 1,5 godziny i prowadzi przez zewnętrzne części zamku. Bilety najlepiej zakupić online, aby uniknąć kolejek przy kasie.
Zamek w Malborku to nie tylko piękna architektura, ale także bogata historia i niezwykłe opowieści, które czynią go jednym z najważniejszych miejsc do odwiedzenia w Polsce.
Co warto zapamietać?:
- Budowa zamku w Malborku rozpoczęła się w 1280 roku, a w 1309 roku stał się stolicą Państwa Zakonnego.
- Zamek w Malborku to największy na świecie średniowieczny zamek z cegły, o powierzchni przekraczającej 21 hektarów.
- Podczas II wojny światowej zamek został zniszczony w 60%, a jego odbudowa trwała wiele lat; w 1997 roku wpisano go na listę UNESCO.
- W zamku znajdują się unikatowe wystawy, w tym kolekcje bursztynu (700 eksponatów), militariów (600 eksponatów) i ceramiki (500 sztuk).
- Zwiedzanie można zorganizować na Trasy Historycznej z audioprzewodnikiem lub Trasy Spacerowej, która trwa około 1,5 godziny.
